Benvida ao noso 2026. Medio século sementando o que somos

O 17 de agosto de 1976, xusto no aniversario do fusilamento de Alexandre Bóveda, un grupo de persoas xuntouse para fundar esta asociación. Non era un acto inocente: escolleron esa data para deixar claro que nacíamos vencellados á memoria do galeguismo democrático, aos ideais que custaron a vida a tanta xente. Naqueles tempos convulsos, crear un espazo para a cultura galega era moito máis que unha actividade cultural. Era un xesto de resistencia, unha aposta polo futuro, unha forma de dicir que seguíamos aquí.

Este 2026 trae consigo o noso 50 aniversario, e queremos comezalo convosco. Con quen leva aquí desde os primeiros días, con quen se incorporou hai pouco, e tamén con toda esa xente da Coruña que quizais aínda non entrou polas nosas portas mais xa sente que algo do que facemos lle pertence.

As mans que construíron isto

Cando pensamos nestes cincuenta anos, o primeiro que nos ven á memoria non son os premios nin as cifras. Son as persoas. É Margarita Vázquez Veras, aquela muller nova que aceptou ser a primeira presidenta nunha época na que a palabra “presidenta” case nin existía. É a xente que se atreveu a dar cursos de galego cando o idioma aínda estaba marxinado, cando ensinalo era un xeito de dicir que a nosa lingua tiña dereito a existir en todos os ámbitos da vida. É a xente do grupo de teatro que, ensaio tras ensaio, foi construíndo ese milagre pequeno que é levar unha historia ao escenario. Son os fotógrafos de Ollo de Vidro, que aprenderon a mirar a realidade cos ollos abertos, sen medo.

Durante os primeiros anos, cada acto que organizabamos era un acto de resistencia. Pouco a pouco, fomos pasando de resistir a crear. De programar actos a producir cultura. De conmemorar o pasado a construír presente.

O que facemos, o que somos

Se alguén nos pregunta que é a Alexandre Bóveda, non temos unha resposta única. Somos moitas cousas á vez, e aí está a nosa forza.

Somos un lugar onde podes vir ver unha exposición e descubrir un artista que case ninguén coñece. Onde unha charla sobre memoria histórica fai que alguén descubra que a historia da súa avoa tamén merece ser contada. Onde o que pasa lonxe —as inxustizas, as loitas doutros pobos— tamén nos importa e ten o seu espazo, porque entendemos que a nosa cultura non vive de costas ao mundo.

Somos tamén esa rede que conecta persoas e colectivos. Cando colaboramos coa Universidade, coa AELG, con CUAC FM, coas asociacións veciñais ou coa Comisión de Memoria Histórica, facémolo porque sabemos que xuntas somos máis fortes.

E somos un espazo feminista desde o primeiro día. Esa coherencia de case medio século é a que nos permite hoxe impulsar proxectos como “A Coruña das Mulleres“, e os nosos debates sobre feminismo e igualdade, sabendo que non son modas, senón o noso xeito de mirar o mundo.

O que nos fixo chegar até aquí

Se algo aprendemos nestes case cincuenta anos é que a cultura non é un luxo nin un adorno. A cultura é a forma que temos de dicir quen somos, de onde vimos, e cara a onde queremos ir. E en Galiza, defender a cultura sempre foi un acto político no mellor sentido da palabra: un xeito de construír comunidade, de coidarnos, de non esquecernos.

Por iso seguimos a facer o que sempre fixemos: abrir portas, acender luces, poñer sobre a mesa temas que incomodan. Organizamos exposicións, proxectamos documentais, celebramos o Día das Letras Galegas como unha festa necesaria, conmemoramos o 17 de agosto sabendo que sen memoria non hai futuro.

Mantemos viva a memoria literaria da cidade con proxectos como “A Coruña Literaria“. Enchemos a axenda de actividades que van desde o teatro até o cineclub, desde os recitais poéticos até os debates sobre dereitos sociais.

Un aniversario que é un encontro

Este 2026 vai estar cheo de celebracións, e queremos que sexan vosas. Non queremos unha festa institucional cunha pancarta enorme e discursos que adormecen. Queremos celebrar como se celebra entre amizade: con presenza, con memoria, con risa, con algún fío de emoción.

Haberá actividades especiais, iso si. Mais o verdadeiramente importante vai ser o de sempre: seguir estando aquí, seguir sendo ese lugar ao que podes vir sabendo que vas atopar xente que comparte contigo algo fundamental. Pode que non coincidamos en todo, mais coincidimos no esencial: en que Galiza merece unha cultura viva, unha lingua respectada, unha memoria digna, unha sociedade máis xusta.

O que vos pedimos

Se levades anos con nós, grazas. Grazas por non cansar, por seguir crendo, por vir aos actos aínda cando non apetece, por achegar as vosas ideas, por contar fóra o que facemos dentro. Se acabades de chegar, benvidas. Estades na casa que entre todos e todas construímos, e aquí hai espazo para as vosas ideas, para as vosas mans, para as vosas voces.

E se aínda non vos achegastes nunca, este é un bo ano para facelo. As portas da Alexandre Bóveda están abertas de par en par. Dentro hai xente que vos vai recibir ben, charlas que vos van facer pensar, e un sentimento que se explica mal con palabras pero que se entende nada máis entrar: o de estar nun lugar onde a vosa presenza importa.

Porque iso é, ao final, o que levamos cincuenta anos facendo: crear un espazo onde a cultura galega non sexa unha reliquia nin unha obriga, senón algo vivo, algo que late, algo que nos une e nos fai ser quen somos.

Benvidas e benvidos ao noso 2026.

Benvidas e benvidos ao noso medio século.