María Casares: Entre o escenario da Mariña e o andén da intermodal

A alcaldesa da Coruña, Inés Rey, vén de anunciar a súa proposta para que a nova estación intermodal leve o nome de María Casares. De entrada, podería parecer un xesto de xustiza histórica. Pero se o analizamos con calma, vemos que é máis ben unha fuxida para diante, unha manobra que esquiva o debate de fondo.

Hai anos que o mundo da cultura coruñesa e moita xente da cidade vimos pedindo o que é de xustiza: que o Teatro Colón se chame Teatro María Casares. A resposta das institucións? Silencio. Ou agora, peor: un billete de ida para a periferia.

O tema dos títulos de propiedade

Para entender este lío hai que mirar quen controla que. O Teatro Colón é da Deputación da Coruña, que preside Valentín González Formoso. O Concello, con Inés Rey á fronte, xestiona a programación. Ambos do PSOE, e ambos cunha estraña resistencia a que a actriz máis internacional da nosa cidade recupere o seu sitio natural na Mariña.

Dinnos que a Intermodal é un gran recoñecemento. Vale, é algo. Pero vexamos: María Casares foi a voz do exilio, actriz de Albert Camus, corpo de L’Héritage no cine francés. Vincular o seu nome a unha terminal de transportes mentres Colón segue no teatro da Mariña é, cando menos, un despropósito. Como se en París lle puxesen o nome de Edith Piaf ao intercambiador de Châtelet en vez de ao Olympia.

Un premio de consolación?

Parece que para o PSOE coruñés e provincial, María é unha “figura de paso”. Quérena na estación, para que quen viaxe lea o seu nome mentres espera o bus de Carballo ou o Alvia a Madrid. Pero María non era de esperar; era de actuar, de ocupar o escenario.

Esta proposta da Intermodal ten tres vantaxes para eles:

• Poden dicir “xa lle puxemos o nome dunha muller a algo importante”. Contenta a estatística.
• Non tocan o nome de Colón. Non vaia ser que alguén se moleste por moverlle o busto ao xenovés.
• Matan o debate. Se aceptamos a estación, a Deputación dirá que “xa está cuberta a homenaxe” e o Teatro Colón seguirá de costas á súa historia.

Isto non se paga con cemento

Dende a Agrupación Cultural Alexandre Bóveda sabemos que a memoria non se negocia por metros cadrados de formigón. O lugar de María Casares é o teatro. Querer facernos crer que unha estación de transportes compensa o esquecemento institucional é un insulto á intelixencia do sector cultural.

Valentín González Formoso e Inés Rey teñen unha oportunidade de ouro: coordinarse (cousa que as súas siglas deberían facilitar) e darlle ao Teatro Colón a relevancia que merece no século XXI. Non se trata de substituír un símbolo do pasado por outro; trátase de que o principal escenario da Coruña deixe de levar un nome alleo á nosa tradición dramática para honrar á muller que situou a nosa cultura no mapa do mundo. María Casares non necesita un apeadoiro na nova estación; necesita que a súa cidade natal recoñeza que o seu legado nas táboas segue máis vivo que nunca. É hora de que o teatro fale de nós e deixe de ser un simple eco de inercias que xa non nos representan.

Non nos conformamos co transbordo. Queremos o destino final: Teatro María Casares. A cultura non está de paso, e a nosa dignidade como cidade tampouco.